Artykuły

Wieś w danych: liczba potrzebuje miejsca i kontekstu

Analizy o demografii, dojazdach, internecie, usługach, gospodarce i infrastrukturze obszarów wiejskich.

Dostęp do usług

Diagnoza ADHD albo autyzmu poza dużym miastem. Gdy problemem jest nie tylko znalezienie specjalisty

Wtedy samo istnienie gabinetu przyjmującego nowych pacjentów jeszcze nie oznacza, że diagnoza jest naprawdę dostępna.

Diagnoza i internet

Test w internecie może otworzyć pytanie. Nie zamyka diagnozy

Możliwość wypełnienia testu w domu nie oznacza więc jeszcze możliwości zamknięcia całej diagnozy formularzem w sieci.

Gospodarka

Wieś to nie tylko rolnictwo. Jak czytać lokalną gospodarkę bez starego stereotypu

Rolnictwo jest ważnym elementem wielu obszarów wiejskich, ale mieszkańcy wsi pracują także w usługach, przemyśle, sektorze publicznym, prowadzą firmy i codziennie dojeżdżają do miast.

Dane i definicje

Polska wieś nie jest jedna. Co zmienia nowa delimitacja GUS

GUS nie traktuje już wszystkich obszarów wiejskich jako jednej grupy. Położenie względem dużego miasta i gęstość zaludnienia potrafią zmienić codzienne warunki bardziej niż sam status administracyjny.

Codzienne życie

Wieś pod miastem a wieś poza aglomeracją: dwa różne światy pod tą samą nazwą

Podmiejska miejscowość może rosnąć szybciej niż miasto, a odległa gmina jednocześnie tracić mieszkańców. Wspólna etykieta „wieś” nie powinna zasłaniać tych różnic.

Internet

Internet na wsi: co zostało z mitu o wielkiej cyfrowej przepaści

W 2025 r. internet miało 96,2% gospodarstw domowych w Polsce, a GUS ocenił różnice według klasy miejsca zamieszkania jako niewielkie. Dostęp nie jest jednak tym samym co jakość łącza.

Transport

Wykluczenie komunikacyjne na wsi: przystanek to za mało, jeśli autobus prawie nie jeździ

Dostęp do transportu trzeba mierzyć częstotliwością, godzinami kursów i możliwością dotarcia do pracy, szkoły czy lekarza. Reforma minimalnego standardu połączeń przeszła parlament i 31 lipca 2026 r. została przekazana Prezydentowi do podpisu.

Demografia

Jak czytać demografię wsi: migracje, wiek i położenie względem miasta

Wzrost liczby mieszkańców nie zawsze oznacza wysoki przyrost naturalny, a spadek nie zawsze wynika tylko z wyjazdów. Bilans demograficzny trzeba rozłożyć na kilka procesów.

Infrastruktura

Wodociąg, kanalizacja, internet i droga: co naprawdę mierzą statystyki infrastruktury

Obecność sieci w gminie nie oznacza, że korzysta z niej każde gospodarstwo. W danych infrastrukturalnych trzeba odróżniać długość sieci, zasięg, przyłączenia i rzeczywiste używanie.