Artykuły

Wieś w danych: liczba potrzebuje miejsca i kontekstu

Analizy o demografii, dojazdach, internecie, usługach, gospodarce i infrastrukturze obszarów wiejskich.

Gospodarka

Wieś to nie tylko rolnictwo. Jak czytać lokalną gospodarkę bez starego stereotypu

Rolnictwo jest ważnym elementem wielu obszarów wiejskich, ale mieszkańcy wsi pracują także w usługach, przemyśle, sektorze publicznym, prowadzą firmy i codziennie dojeżdżają do miast.

Dane i definicje

Polska wieś nie jest jedna. Co zmienia nowa delimitacja GUS

GUS nie traktuje już wszystkich obszarów wiejskich jako jednej grupy. Położenie względem dużego miasta i gęstość zaludnienia potrafią zmienić codzienne warunki bardziej niż sam status administracyjny.

Codzienne życie

Wieś pod miastem a wieś poza aglomeracją: dwa różne światy pod tą samą nazwą

Podmiejska miejscowość może rosnąć szybciej niż miasto, a odległa gmina jednocześnie tracić mieszkańców. Wspólna etykieta „wieś” nie powinna zasłaniać tych różnic.

Internet

Internet na wsi: co zostało z mitu o wielkiej cyfrowej przepaści

W 2025 r. internet miało 96,2% gospodarstw domowych w Polsce, a GUS ocenił różnice według klasy miejsca zamieszkania jako niewielkie. Dostęp nie jest jednak tym samym co jakość łącza.

Transport

Wykluczenie komunikacyjne na wsi: przystanek to za mało, jeśli autobus prawie nie jeździ

Dostęp do transportu trzeba mierzyć częstotliwością, godzinami kursów i możliwością dotarcia do pracy, szkoły czy lekarza. Reforma minimalnego standardu połączeń przeszła parlament i 31 lipca 2026 r. została przekazana Prezydentowi do podpisu.

Demografia

Jak czytać demografię wsi: migracje, wiek i położenie względem miasta

Wzrost liczby mieszkańców nie zawsze oznacza wysoki przyrost naturalny, a spadek nie zawsze wynika tylko z wyjazdów. Bilans demograficzny trzeba rozłożyć na kilka procesów.

Infrastruktura

Wodociąg, kanalizacja, internet i droga: co naprawdę mierzą statystyki infrastruktury

Obecność sieci w gminie nie oznacza, że korzysta z niej każde gospodarstwo. W danych infrastrukturalnych trzeba odróżniać długość sieci, zasięg, przyłączenia i rzeczywiste używanie.