Test w internecie może otworzyć pytanie. Nie zamyka diagnozy
Możliwość wypełnienia testu w domu nie oznacza więc jeszcze możliwości zamknięcia całej diagnozy formularzem w sieci.
Gdy specjalista jest daleko, test online kusi szczególnie mocno. Da się go zrobić wieczorem. Bez dojazdu, kolejki i kosztu konsultacji.
Taki test może pomóc uporządkować własne obserwacje albo pokazać, że warto przyjrzeć się sprawie dokładniej. Nie daje jednak tego, czego wymaga pełna diagnoza.
W ADHD sam kwestionariusz nie zastępuje oceny historii rozwojowej, funkcjonowania i możliwych innych przyczyn trudności.
W autyzmie narzędzia przesiewowe też służą do wstępnej oceny, a nie do samodzielnego potwierdzania rozpoznania. NICE wskazuje na AQ-10 jako narzędzie, które może pomóc zdecydować o potrzebie dalszej, kompleksowej oceny.
Możliwość wypełnienia testu w domu nie oznacza więc jeszcze możliwości zamknięcia całej diagnozy formularzem w sieci.
Rozmowa zdalna może skrócić drogę. Warto jednak zapytać, co dokładnie dzieje się online
Dla osoby mieszkającej poza dużym miastem wideokonsultacja bywa bardzo praktyczna. Nie trzeba organizować transportu na każde spotkanie. Łatwiej też znaleźć specjalistę poza własnym powiatem albo województwem.
Słowo „online” samo w sobie mówi jednak niewiele o jakości procesu.
Warto zapytać, jakie elementy diagnozy odbywają się zdalnie. Jakie narzędzia są wykorzystywane. Kto prowadzi poszczególne etapy. Czy w konkretnej sytuacji potrzebne będzie spotkanie stacjonarne.
Badania nad zdalną diagnostyką autyzmu pokazują, że część procedur telemedycznych może osiągać wyniki zbliżone do ocen tradycyjnych. Nie wynika z tego, że każda metoda, każde narzędzie i każda sytuacja kliniczna nadają się do identycznego postępowania online.
Forma konsultacji jest więc jednym z elementów procesu. Nie powinna zastępować pytania o jego jakość.
Im dalszy dojazd, tym bardziej opłaca się zapytać o cały proces przed pierwszą wizytą
Kilka pytań zadanych przed zapisaniem się może oszczędzić wiele niepotrzebnych kilometrów.
Czy diagnoza odbywa się podczas jednego spotkania, czy kilku. Czy przed pierwszą konsultacją warto przygotować dokumenty. Czy potrzebna jest rozmowa z rodzicem albo inną osobą pamiętającą dzieciństwo. Czy część spotkań może odbyć się online. Czy badanie wymaga wizyty stacjonarnej. Kto interpretuje wyniki. Czy na końcu jest pisemne podsumowanie.
To nie jest wymaganie, żeby pacjent przed pierwszym spotkaniem znał cały proces diagnostyczny. To raczej sposób, żeby sprawdzić, ile czasu i dojazdów naprawdę będzie potrzebnych.
Czasem droga zaczyna się od pytania o ADHD, a kończy szerszą oceną
Ktoś zgłasza się przede wszystkim z problemami z koncentracją, organizacją i zaczynaniem zadań.
W trakcie rozmowy może jednak wyjść, że od dzieciństwa były też inne doświadczenia. Trudności społeczne. Silna wrażliwość sensoryczna. Potrzeba przewidywalności. Bardzo intensywne zainteresowania.
Wtedy nie zawsze warto za wszelką cenę zamykać całe funkcjonowanie w jednej odpowiedzi. ADHD i autyzm mogą współwystępować.
Dobrze przeprowadzona diagnoza nie polega tylko na potwierdzaniu pierwszego podejrzenia. Powinna też sprawdzać, czy istnieje inne albo dodatkowe wyjaśnienie części trudności. Ten wątek szerzej opisujemy na AuDHD.pl.
Mieszkanie na wsi nie powinno oznaczać zgody na pierwszy dostępny test
Gdy do najbliższego specjalisty jest daleko, łatwo obniżyć wymagania.
Ktoś oferuje diagnozę podczas jednego krótkiego spotkania. Ktoś inny przesyła test do wypełnienia. Jeszcze ktoś obiecuje jednoznaczny wynik po kilkudziesięciu minutach.
Krótki proces jest wygodny. Nie zawsze oznacza jednak dobry proces.
Odległość od dużego miasta nie zmienia tego, z czego powinna składać się rzetelna diagnoza. Historia rozwojowa nadal się liczy. Różnicowanie nadal się liczy. Funkcjonowanie w więcej niż jednej sytuacji nadal się liczy. I nadal jeden wynik nie opowiada całej historii człowieka.
Dojazd na mapie to nie to samo co realny dostęp
Można mieć specjalistę trzydzieści kilometrów od domu i w praktyce bardzo trudno tam dojechać. Można też mieszkać znacznie dalej, a część procesu ułożyć tak, by ograniczyć liczbę podróży.
Dlatego przy ADHD i autyzmie pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie: gdzie jest najbliższy gabinet.
Czasem lepsze jest drugie. Jak wygląda cały proces i ile razy naprawdę będę musiał tam pojechać.
Dopiero odpowiedź na oba pytania mówi, czy diagnoza jest naprawdę dostępna.